Over de kracht van kwetsbaarheid in relatie tot veerkracht

Deze TEDtalk (ideas worth spreading) gaat over kwetsbaarheid en veerkracht. Wat maakt dat een mens de last kan dragen die hij te dragen krijgt van het leven. Waarom lukt het sommige mensen wel. En waarom gaan sommige mensen zo zwaar gebukt onder de last van het leven dat zij psychisch ziek worden. Bene Brown, een wetenschapper die onderzoek doet naar veerkracht, vertelt hier met veel humor over de uitkomsten van haar onderzoek, terwijl ze ook haar eigen ervaringen deelt. Zeer de moeite waard om te kijken. De talk is in het engels (duidelijk en verstaanbaar gesproken) en duurt 20 minuten. Klik op onderstaande link om de TEDtalk te bekijken.

 

Kennis versus wijsheid

‘Mooi! Dat is een echte doordenker!’ Deze reactie kreeg ik van een volger toen ik de #mindfulnesstweet op twitter had geplaatst: *Als een gewoon mens tot kennis komt, wordt hij een wijze. Als een wijze tot kennis komt, wordt hij een gewoon mens* Inderdaad een echte doordenker.

Wijs is veel kennis hebben

Want wat wordt ermee bedoeld? Het eerste is best duidelijk. In onze westerse wereld zijn we het daar wel over eens. Een wijs mens is iemand die veel kennis vergaard heeft. Iemand die die kennis ook weet over te dragen door er les over te geven, onderzoek in gedaan te hebben en erover te publiceren. We vinden iemand nog wijzer als hij ook titels voor zijn naam heeft.

Evidence based, ‘bewezen wijs’

Een Professor, Doctor heeft zijn of haar sporen verdiend. Die heeft bewezen zeer wijs te zijn. In de westerse wereld geloven we in be-wijs. Als iets bewezen kan worden dan zijn wij bereid het te erkennen. Waar we in de gezondheidszorg tegenwoordig zweren bij ‘evidence based’ zorg zo zweren we bij de ‘evidence based’ wijzen in onze maatschappij.

 

Wijsheid vastgeplakt aan kennis

Maar wat zou er bedoeld worden met het tweede deel? Als een wijze tot kennis komt, wordt hij een gewoon mens. Dat is voor onze westerse denkwijze een lastige. Want als je wijsheid aan kennis vastplakt en ervan uitgaat dat de gewone mens niet zoveel kennis heeft, we zijn tenslotte niet allemaal Prof. Dr., hoe kan dan de wijze gewoon zijn?

Wijsheid en kennis, niet perse hetzelfde

Ergens diep van binnen voelen we misschien wel dat het klopt. En weten we wel dat er ook hele wijze mensen zijn die niet zoveel titels voor hun naam hebben. En dat mensen met veel titels voor hun naam niet altijd even wijs handelen. Heel gewone mensen kunnen hele wijze dingen doen. Mensen die niet zoveel kennis vergaart hebben en toch dingen weten.

 

Niet alles valt te bewijzen

Want een wijs mens die tot kennis komt over het leven wordt een gewoon mens. Een mens die weet dat niet alles in het leven valt te verklaren. Dat de menselijke geest en menselijke daden niet altijd “evidence-based’ zijn maar daarom niet minder waardevol. Het is een mens die weet dat het geluk schuilt in het gewone, dagelijkse leven. Kunnen genieten van de kleine dingen in ‘het gewone leven’. Aandacht hebben voor, én geven aan, de dingen en de mensen om je heen, gewoon in het hier-en-nu.

Al je daden doen er toe

Een wijs mens weet dat al je daden ertoe doen, ook al is dat niet bewezen. Hij weet dat compassie en menselijkheid van wezenlijk belang zijn in dit leven. Dat het belangrijk is om vriendelijk te zijn. En dat het hebben van een groot hart je verder brengt dan bitterheid en haat. Een wijs mens weet dat het zijn taak is om in dit korte aardse leven zijn leven zo goed mogelijk te leiden. Met al het lijden wat daarbij komt. En alle vreugde en geluk. Een wijs mens weet dat alles komt en ook alles weer gaat. Altijd.

Een dieper weten

Een wijs mens weet dat het enige wat telt uiteindelijk is het leven weer te verlaten met een gevoel van tevredenheid, mensen achter te laten die je zullen missen, goede daden te hebben verricht, vriendelijkheid te hebben uitgedragen en zo iets te hebben bijgedragen aan deze aarde wat van wezenlijk belang is, het vermogen tot gewoon te zijn. Klein te zijn en daardoor groot te zijn. Kortom een gewoon mens die een een verschil heeft gemaakt. En die dat gewoon diep van binnen wist. Dat is werkelijke wijsheid.

De aarde schuilt in een korrel zand, het heelal in een bloemblad puur, de oneindigheid in de palm van uw hand en de eeuwigheid in een uur. – William Blake

 

 

Mindfulness en stress – gaat dat samen?

Vorige week plaatste ik op twitter het volgende #mindfulnessweetje : *Je kunt het heden verwoesten door je veel zorgen te maken over de toekomst* Er kwam een reactie van een volger met daarin de vraag: ‘hoe doe ik dat nou op het moment dat er nou eenmaal veel stress is waar ik niet omheen kan? Deze vraag inspireerde me tot het schrijven van dit blog.

Onze eerste reactie op stress

Een primaire menselijke reactie als we iets onprettigs ervaren is ervan weg te willen. We willen dat het ophoudt of vinden het het niet mag (zou mogen) gebeuren. Kortom we zetten ons fysiek en geestelijk schrap. We ervaren weerstand tegen dat wat IS. In schema ziet dat er als volgt uit:

 

 

Weerstand maakt het lastiger

Het gevolg is dat de onprettige situatie vaak alleen nog maar onprettiger wordt of lastiger om mee om te gaan. De weerstand die we opwerpen tegen hoe het IS maakt het zeker niet makkelijker om ons te verhouden tot dat wat er IS. Sterker nog soms wordt door onze weerstand het alleen maar nog moeilijker om met de moeilijke situatie of lastige gevoelens om te gaan. Het schema gaat er dan als volgt uit zien:

 

 

Draagkracht

Gaat mindfulness me hierbij helpen is een veelgestelde vraag. Als iets vervelend is dan zal dit door mindful te zijn, niet minder vervelend worden. We kunnen nou eenmaal niet om vervelende dingen heen in ons leven of we willen of niet. Maar wat we wel kunnen leren is er minder last van te hebben. Ons er niet door mee te laten sleuren maar het als het ware leren te (ver)dragen. Mindfulness geeft je meer kracht om de last die het leven je soms te dragen geeft, te leren dragen.

Aandacht

Hoe? Door het opgeven van weerstand. De weerstand die je voelt tegen hoe het IS te laten gaan, zodat alleen hoe het IS over blijft. Je neemt de tijd om de moeilijke situatie en/of de moeilijke gevoelens volledig te ervaren, ze te onderzoeken met vriendelijke aandacht zonder gelijk iets te willen veranderen. Door de tijd te nemen de situatie ten volle te ervaren zonder weerstand toe te voegen, geef je jezelf de mogelijkheid om vanuit rust en wijsheid met de situatie om te gaan.

Winst

Wat je wint is energie. De energie die normaal ging zitten in het verzetten tegen ‘het onprettige’ kun je nu benutten voor een eventueel actieplan. Zo kun je kijken of het nodig is om dingen te veranderen om je stress te verminderen. Doordat je meer rust hebt gecreëerd in de momenten van stress en je weerstand er tegen opgeeft, geef je jezelf ook de mogelijkheid om er achter te komen wat voor jou op dit moment goed is om te doen.

Wijsheid

Als je blijft hangen in verzet kun je daar nooit achter komen. Bij mindfulness gaan we ervan uit dat jij de enige bent die echt weet wat goed is voor jou. Mits je jezelf de rust, ruimte en stilte gunt en de tijd neemt om daar achter te komen. Daar hoef je niet naar te zoeken. Want die wijsheid over jezelf zit gewoon in jou. Als je de tijd neemt om stil te zijn dan creëer je de mogelijkheid om jezelf te horen.

Stilte verlicht je levenspad. Door niet te spreken, zie je duidelijker. – Ghandi