Heftige emoties – ‘a mindful approach’

We zijn allemaal wel eens erg boos, verdrietig of bang. Er gebeuren namelijk in ieders leven onprettige of nare dingen. Heftige emoties horen bij het leven maar hebben wel vaak de neiging om de boel als het ware over te nemen. De emotie is dan allesoverheersend.

Ons gedrag als we emotioneel zijn

Vaak is ons handelen wat voortkomt uit heftige emoties niet het handelen waar we, als we er achteraf op terugkijken, het meest tevreden over zijn. Dat is op zich niet vreemd. Heftige emoties zijn stressvol. En uit onderzoek is gebleken dat wij, als we onder stress staan, niet de beste besluiten nemen. Het gebied in onze hersenen wat helpt bij het nemen van rationele beslissingen functioneert onder stress namelijk niet al te best.

Heftige emoties – de val

De val waar we vaak in zitten als we heftige emoties ervaren is dat we de emotie willen begrijpen, we willen de oorzaak weten of een schuldige aanwijzen, we voeden de emotie door er veel over te gaan nadenken en we zoeken naar oplossingen om van de emotie af te komen. We duiken als het ware de emotie helemaal in. En juist al deze ‘acties’ zorgen ervoor dat de emotie langer blijft hangen en dat je je nog onprettiger gaat voelen.

Huis in brand

Edel Maex schrijft in zijn boek ‘Mindfulness – in de maalstroom van je leven’ dat heftige emoties als een brand zijn. Als je huis in brand staat en je gaat als eerste achter de dader/ooraak aan dan zal je huis afbranden. Veel beter is het om eerst te gaan blussen. Zo is het ook met onze emoties. We kunnen beter eerst onze emoties blussen omdat we, als we eerst achter de oorzaak aangaan, makkelijk kunnen opbranden.

Erkennen van de heftige emotie

Vroeger kreeg ik het advies van mijn moeder eerst tot 10 te tellen alvorens te reageren. Dat hielp soms. Maar heel vaak ook niet. Toch was het wel een wijs advies. De intentie van mijn moeder was mij te leren eerst te denken alvorens te doen. Haar goedbedoelde advies miste alleen een belangrijk element. Namelijk het erkennen van mijn gevoelens op dat moment.

Blussen – hoe doe je dat? 

Heftige emoties vragen namelijk onze aandacht en zorg. Zoals een moeder voor een huilende baby zorgt, zo zullen wij ook voor onze heftige emoties moeten zorgen. Een huilende baby leg je ook niet weg als het niet stil is geworden door het wiegen en je troostende stem. Je weet dat het kind toch de warmte en aandacht zal voelen en je troostende nabijheid voelt. Zo is het ook met onze emoties. We moeten de tijd nemen om ze ten volle te ervaren en ervoor te zorgen.

Blussen hoe doe je dat? 

Dit betekent dat we als eerste een pas op de plaats moeten maken om met vriendelijke aandacht naar de emotie te kijken, te voelen waar de emotie zich precies bevindt in ons lichaam, zien welke gedachten de emotie blijven voeden. We duiken niet het drama in maar nemen de tijd om vriendelijk naar het drama te kijken. We blijven erbij en ademen ermee. We geven de emotie onze warme, vriendelijke aandacht en troostende nabijheid. Net zoals de moeder geeft aan de huilende baby. En zo in het volledig toelaten erkennen en zorgen voor de emotie, krijgen we de gelegenheid om te kalmeren.

Uit de val – niet erin duiken maar ernaar kijken 

Zo stap je uit de val van de emotie. Door niet helemaal in de emotie te duiken, te stoppen met het zoeken van oorzaken en verklaringen en de emotie niet meer te voeden geef je jezelf de mogelijkheid de emotie toe te laten en jezelf te kalmeren. Emoties horen bij het leven, ze komen, veranderen van intensiteit en ze gaan ook weer.

Afstand opent nieuwe deuren

Niet meer het drama induiken maar met afstand naar het drama kijken opent nieuwe deuren en creëert andere inzichten, invalshoeken en mogelijkheden. Ons handelen zal dan veeleer gestoeld zijn op wijsheid. We zullen ons namelijk een stuk rustiger voelen en dat maakt dat onze hersenen ook weer beter staat zijn om rationale beslissingen te nemen.

Als je je manier van kijken naar de dingen verandert, veranderen de dingen waar je naar kijkt – Wayne Dyer

Over de kracht van kwetsbaarheid in relatie tot veerkracht

Deze TEDtalk (ideas worth spreading) gaat over kwetsbaarheid en veerkracht. Wat maakt dat een mens de last kan dragen die hij te dragen krijgt van het leven. Waarom lukt het sommige mensen wel. En waarom gaan sommige mensen zo zwaar gebukt onder de last van het leven dat zij psychisch ziek worden. Bene Brown, een wetenschapper die onderzoek doet naar veerkracht, vertelt hier met veel humor over de uitkomsten van haar onderzoek, terwijl ze ook haar eigen ervaringen deelt. Zeer de moeite waard om te kijken. De talk is in het engels (duidelijk en verstaanbaar gesproken) en duurt 20 minuten. Klik op onderstaande link om de TEDtalk te bekijken.

 

Als ons verschrikkelijke dingen overkomen….

Afgelopen zaterdag (9 april 2011) wilde ik een blog schrijven. Het moest gaan over geluk, iets wat we toch allemaal zoeken in ons leven. Maar toen om 12.30 het bericht door kwam dat er iets verschrikkelijks was gebeurd in het winkelcentrum waar wij niet ver vandaan wonen ontglipte het onderwerp geluk me totaal.

Verbijstering, verdriet en ongeloof

Het weekend stond in het teken van verbijstering, verdriet en ongeloof. Alle zekerheden waren weg. In 15 minuten werden mensen gedood en levens verwoest. Mensen werden voor het leven getekend. Voor zoveel drama zijn simpelweg geen woorden.

Heel Alphen en daarmee ook heel Nederland realiseerde zich dat niets maar dan ook niets zeker is in dit leven. Bij zo’n schokkende gebeurtenis is het dit besef dat ons beangstigt. De machteloosheid ten opzichte van de situatie zorgt ervoor dat het fundament onder onze voeten weg is. We kunnen ons leven zo goed mogelijk leiden en proberen een goed mens te zijn. En dan gebeurt toch zoiets verschrikkelijks.

Slechte dingen overkomen ook goede mensen

Slechte dingen overkomen ook goede mensen. Dat is een feit. Een feit waarbij we liever niet stil staan. Ons gevoel van controle is maar schijn. Het leven is maar deels maakbaar. Uiteraard zijn er zaken waar we wel de hand in hebben en die binnen onze macht vallen. Het noodlot kan ons echter allemaal treffen. Zomaar. Zonder reden. Plotsklaps.

Na een schokkende gebeurtenis blijven we achter met gevoelens van verdriet, wanhoop, machteloosheid, boosheid en angst. Waarom is een vraag die op ieders lippen ligt. Waarom is dit gebeurd? Waarom is mij dit overkomen? Waarom juist mij, hij, zij? We willen een oorzaak, een reden. We willen iets wat niet te begrijpen valt toch begrijpen. De ‘waarom-vraag’ is een vraag die ons lijden bevestigd omdat er nooit een antwoord is.

Compassie en mededogen

Wat ons rest is compassie en mededogen. Compassie en mededogen voor onze eigen gevoelens. Voor onze eigen gevoelens zorgen zo als je ook voor een huilende baby zorgt. Als een baby huilt dan ga je troosten zelfs als de baby daardoor niet stopt met huilen zul je blijven wiegen en zingen zodat de baby je warmte en nabijheid voelt. Zo kun je ook zorgen voor je eigen gevoelens. De gevoelens zullen niet verdwijnen maar door ze je warmte en nabijheid te geven zorg je voor jezelf. En zo kun je ook voor anderen zorgen.

Compassie en mededogen geven en krijgen is van onschatbare waarde bij het verwerken van een schokkende gebeurtenis. Het leven erna zal nooit meer hetzelfde zijn. Compassie en mededogen zijn de kracht die ons kunnen helpen toch de draad weer op te pakken, hoe moeilijk ook.

Niet alleen

‘Bad things happen to good people’, oftewel: slechte dingen overkomen goede mensen. Het zijn compassie en mededogen die ons doen beseffen dat er een weg doorheen is, die weg niet alleen te hoeven gaan helpt. Steun geven en krijgen dat is waar we het van moeten hebben. En zo kunnen we langzaam weer (leren) vertrouwen op goede dingen want ook die overkomen goede mensen.

In tijden van grote tegenslag bestaat het grootste vermogen om goed te doen, zowel voor je zelf als voor anderen. Een mens kan in zijn eentje niet overleven. Hij heeft de nabijheid van anderen nodig – Dalai Lama